AI chwali jasną cenę bardziej niż niską

Krótka odpowiedź: gdy AI poleca lokalną firmę, mówi o cenie, ale nie tak, jak spodziewa się większość właścicieli. Jasna cena, podana z góry, pojawia się w 32% odpowiedzi; niska cena w 23%. W 3600 odpowiedziach ChatGPT i Gemini z czterech krajów asystenci chwalą „przejrzyste ceny”, „stałe stawki” i brak „ukrytych opłat” częściej niż taniość, a w odpowiedziach o hydraulikach, elektrykach, ślusarzach i ogrzewaniu w 68% z nich. Twojej ceny natomiast prawie nigdy nie podają: Gemini podaje zwykłą cenę rynku w 158 odpowiedziach, ChatGPT w żadnej, a tylko dwie odpowiedzi łączą cenę z firmą, którą wymieniają.

AI nie mówi Twojemu klientowi Twojej ceny. Mówi mu cenę rynkową i żeby nie ufał nikomu, kto jest dużo poniżej.

Co zmierzono

Ten sam korpus co we wczorajszym wydaniu: nasze cztery badania, pytania kupujących („najlepsi hydraulicy w Austin”, „dobry dentysta w Lyonie”) zadane ChatGPT (gpt-4o-mini) i Gemini przez ich interfejsy programistyczne, bez wyszukiwania w sieci, w Stanach Zjednoczonych (13 września 2026), Wielkiej Brytanii (31 lipca), Francji (30 lipca) i Brazylii (6 sierpnia): 3600 odpowiedzi. W każdym języku policzyliśmy trzy rzeczy. Jasną cenę: słowo o jasności (przejrzysty, z góry, jasny, szczegółowy, bez ukrytych opłat) najwyżej 60 znaków od słowa o cenie albo formułę jasną samą w sobie (darmowa wycena, stała stawka, cena ryczałtowa). Niską cenę podaną jako argument: przystępna, tania, konkurencyjne ceny, dobry stosunek jakości do ceny. I kwotę: liczbę z walutą. Każdą ze 158 odpowiedzi z kwotą przeczytaliśmy potem, żeby ustalić, czyja to cena.

Jasna cena pojawia się częściej niż niska, poza Brazylią

Różnica jest największa we Francji: 37% odpowiedzi chwali jasną cenę, 15% niską. Wielka Brytania i Stany Zjednoczone zachowują tę samą kolejność. Brazylia jest wyjątkiem, i to wyraźnym: tam niska cena prowadzi, 32% wobec 23%.

Tam, gdzie zlecenie jest pilne, a rachunek nieznany z góry (przeciek, zatrzaśnięte drzwi, zepsuty kocioł), jasna cena pojawia się w dwóch odpowiedziach na trzy. Tam też AI najczęściej ostrzega przed odwrotnością: 83 odpowiedzi opisują bardzo niską cenę jako pułapkę („$29 tune-ups”, „the $19 locksmith”, „ouverture de porte à 49 €”), 81 z nich od Gemini. Warsztaty i szkoły jazdy to jedyna rodzina, w której niska i jasna cena idą łeb w łeb.

AI podaje cenę rynku, nie Twoją

Spośród 3600 odpowiedzi 158 zawiera kwotę z walutą. Wszystkie 158 pochodzą od Gemini; ChatGPT nie napisał ani jednej liczby w 1800 odpowiedziach. Przeczytaliśmy każdą. Prawie wszystkie podają zwykłą cenę całego rynku („a fair lockout price in Seattle generally ranges from $90–$150”, strzyżenie i koloryzacja w najlepszych salonach Bordeaux „od 60 do 120 €”), ostrzeżenie albo próg. We Francji 47 odpowiedzi powtarza tę samą zasadę: powyżej 150 € pisemna wycena jest obowiązkowa. Tylko dwie łączą cenę z wymienioną firmą: ryczałt „często około 5900 €” w internetowym biurze nieruchomości w Paryżu i „$20 worth of assorted buns” w piekarni w Houston.

Co to zmienia, jeśli jesteś tą firmą

Klient, który pyta AI, przychodzi z dwiema rzeczami, których mu nie dałeś: przedziałem cen i nieufnością wobec każdego, kto jest dużo poniżej. AI chwali z nazwy nie najniższy rachunek, tylko rachunek, który można przeczytać z góry. Dla lokalnej firmy to konkretne zadanie: zapisz swoje ceny, tekstem, na własnej stronie: przedział dla typowych zleceń, ile kosztuje dojazd lub pierwsza wizyta, co jest w cenie, co obejmuje gwarancja. Zdanie w rodzaju „otwarcie drzwi od 80 zł, bez opłaty za dojazd w centrum” daje asystentowi zdanie do powtórzenia; „cena do uzgodnienia” nie daje mu nic i zostawia cenę rynkową na stronie kogoś innego. W branżach, w których AI najczęściej ostrzega (naprawy, ogrzewanie, ślusarze), cena, której nikt nie umie wyjaśnić, to dokładnie to, przed czym jej rady przestrzegają.

Czego ten pomiar nie dowodzi

• Liczy sformułowania, nie intencje. Jasna cena wymaga słowa o jasności najwyżej 60 znaków od słowa o cenie; kategoria „niska cena” łapie też kilka wzmianek, które jej zaprzeczają lub przed nią ostrzegają: 2 z 12 w losowej próbce.
• Odpowiedzi z pamięci: obu asystentów zapytano przez ich interfejsy, bez wyszukiwania w sieci, jak we wczorajszym wydaniu. Z włączonym wyszukiwaniem Gemini mógłby cytować prawdziwe cenniki.
• Jeden model na asystenta, jedna data na kraj (Stany Zjednoczone 13 września, Wielka Brytania 31 lipca, Francja 30 lipca, Brazylia 6 sierpnia 2026); odpowiedzi ChatGPT pochodzą z gpt-4o-mini, a większy model mógłby podawać kwoty.
• 158 odpowiedzi z kwotą przeczytaliśmy ręcznie; cena przypisana firmie wymienionej bez pogrubienia mogła nam umknąć. Dwie to tyle, ile znaleźliśmy, a nie dowód, że nie ma innych.
• Nie sprawdziliśmy przedziałów podawanych przez AI (czy otwarcie drzwi w Seattle naprawdę kosztuje od 90 do 150 dolarów?) i nie obserwowaliśmy żadnego klienta: tego, co ogłoszona cena rynkowa zmienia w tym, ile ludzie płacą, tu nie mierzymy.